ISI AJANLARI
ISI AJANLARI

ISI AJANLARININ FİZYOLOJİK ETKİLERİ:

Isı moleküllerin vibrasyonu ile oluşan bir enerji şeklidir. Moleküller daima hareketli olup, hareketleri  vücut sıcaklık  kazanınca  artar, kaybedince azalır.

Al:Temparatür: Cismin sıcaklık seviyesini gösterir. Isı enerjisi sıcak cisimden soğuk cisme doğrudur.  Bu durum termometre  ile ölçülür.

Ala:Sıcaklık ölçüm birimleri:

  • Santigrat: O °C suyun normal basınçta donma noktası,100 °C suyun normal basınçta kaynama noktasıdır.
    • Falırenheit: 32 °F donma noktası, 212 °F kaynama noktasıdır.100 eşit parçaya bölünmüştür.
    • Kelvin (Absolut sıfır değeri): Moleküllerin hareketlerini  tamamen  bitirmesi  ve daha fazla ısı kaybetmemesi durumudur.OK, mutlal< sıfıra (-273, 15°C) eşittir. Aralık IOO’e bölünmüştür.

A2:Isının Ölçülmesi: Isının ölçülmesi için kullanılan birim kaloridir. Bir kalori 1 gr suyun sıcaldığını 1°C arttırmak  için gerek ısı miktarıdır.

A3:lsının Fiziksel Özellikleri:

  • Yayılma: Bir cisim ısıtıldığında molekülleri daha çabul< titreşir ve daha uzaklara yayılır. Böylece cisim genleşir. Genleşme her cisim için farklı temparatürde meydana gelir. Bu da genleşme katsayısı olarak ifade  edilir.
  • Durum değiştirme: Sıcaklık katının sıvı hale, sıvının gaz haline geçmesine sebep olur.
  • Kimyasal olayların hızlanması (Van’t Hojfkanunu): Sıcaklık arttıkça, vücutta meydana gelen kimyasal  olaylar  da hızlanır.
  • Potansiyel farldarın meydana gelmesi: İki metal çubuk uçlarından birleştirilir ve ısıtılırsa, diğer uçlarda farklı  potansiyeller  meydan gelir.
  • Elektromagnetik dalgalar meydana getirmesi: Bir cisim artan molekül vibrasyonu ile ısıtıldığı zaman elektronlar bir sahadan, diğer sahaya hareket ederler. Isınma kesildiği zaman bu moleküller geri dönerler. Bu esnada enerji açığa çıkar, hava karışır ve ısınma olur.
  • Termoiyonik yayılma: Isınma ile meydan gelen moleküllerin dalgalanışı elektronları karıştırır ve onların bir kısmı geriye dönmeden cismin yüzeyine kalabilir, etrafında devamlı hareket eden bir örtü oluşturur.  Buna termoiyonik  yayılma denir.
  • Sıvıların viskositesinin azalması: Isı moleküllerinin bağını çözerek sıvıyı daha az yapışkan hale getirir.

ISI AJANLARININ  FİZYOLOJİK ETKİLERİ:

Isı ajanlarının lokal  olarak uygulanması sonucunda:

  • Kas spazmı azalır
  • Ağrı azalır
  • Gevşeme elde edilir
  • Kan akımı artar
  • Doku iyileşmesi kolaylaşır
  • Sertleşmiş eklemler  ve gergin kaslar egzersize hazırlanır.

Yüzeye sıcaklık ajanlarının etkileri (Parafin, HP, IR, WP):

  • Eklemleri ısıtmak
  • Kaslar gibi derin yapılarda refleks  yollar ile etki oluşturmak

Derin sıcaklık  ajanlarının  etkileri (MDD, KDD, US :

  • Patoloji seviyesinin dalıa derin olduğu durumlarda (örneğin diz eklemi) derin sıcaklık ajanları kullanılır.  Yaklaşık 3-5 cm derinlikteki dokuyu ısıtır.

B1. Metabolik Reaksiyonlar

  • Vücut hücrelerinde  temparatür artışı ile kimyasal reaksiyonlar oluşur.
  • Kimyasal reaksiyon hızındaki artış dokuların oksijen alınımını arttırır ve ısıtılan dokuda daha çok besin maddesi bulunur.
  • Temparatürde her 10°C’lik yükselme ile hücrelerin kimyasal al(tiviteleri ve metabolik hızları 2-3 kat artar.
  • Temparatür 45-50°C’  ye ulaşınca protein yapımı  bozulur ve yanık meydan gelir.

B2. Vasküler etkiler

  • Temparatür  yükselmesi ile vazadilatasyon olur ve bölgede kan akımı artar.
  • Damar içinden dışına sıvı toplanmasına neden olur ve sonuçta ödem  oluşur.

B3. Nöromüsküler etkiler

  • Ağrı eşiğini yükseltir.
  • Sinir iletim hızını arttırır.
  • Kas spazmını çözer.

B4. Konnektif doku etkileri

  • Konnektif dokunun elastikiyetini arttırır.

Eklem sertliklerini azaltır.

  1. ISI TRANSFERLERİ:
  • Buharlaşma: Sıvı halden gaz hale geçiştir. Katıların direkt gaz haline geçişi ise sublimasyondur.
  • Kondüksiyon: Isının bir cisimden diğerine ya da cismin kısımları arasında temas ile aktarılmasıdır. Farklı sıcaklıktaki iki cisim temas edince sıcaklığı yüksek cismin molekülleri daha hızlı titreşim yapar ve diğer cismin az hareketli moleküllerine çarparak onların enerjisini  arttırır.  Bu da kendi ısısının azalmasına sebep olur.
  • Konveksiyon: Sıvı ya da gazlar bu yolla yayılır. Bir sıvının  bir kısmı ısıtılırsa bu kısımdaki moleküller çok hızlı titreşerek diğer kısımlara doğru uçuşurlar. Konveksiyon olabilmesi için maddenin içindeki bir kısmın hareket edebilmesi gerekir bu da ancak hava ve sıvıda olur.

Örneğin sıcak hava yükselir bu sırada soğur, soğuk hava aşağı  iner ve ısınır.

  • Radyasyon: Sıcak bir cisim IR, UVL ve görünür ışınlar yayar. Etrafındaki cisimler tarafından  absorbe edilirse etki meydana getirirler.
  • Konversiyon: Bir enerji diğer bir enerjiye dönüşerek ısı oluşturuyorsa iletim yolu konversiyondur. Mekanik ya da elektrik enerjisi ısıya dönüşür. Yüksek frekanslı elektrik akımı ya da mekanik enerji deri ya da yumuşak dokudan penetre olup içeride derin lokal temparatür  değişikliklerine yol açar yani ısı enerjisine dönüşür. ÖR: US,  Diatermi.

hakkında fztmedetyakut

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir